Bên cạnh nghề trồng đào cảnh, quất cảnh, làng Đồng Dụ xưa còn được biết đến với nghề trồng hải đường – loài cây thân gỗ sống lâu năm, thường ra hoa từ tháng chạp đến tháng giêng.

Theo người dân trong làng, hải đường mang ý nghĩa tượng trưng cho phú quý, đầm ấm, sum vầy. Cũng bởi vậy, hoa hải đường được nhiều người lựa chọn để dâng lên ban thờ hoặc trưng trong nhà mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Hải đường bén duyên đồng đất Đồng Dụ từ rất lâu. Không ai nhớ rõ thời gian song hiện nay trong làng, tại gia đình cụ Nguyễn Sinh Súy (tổ dân phố Dân Hạnh) vẫn giữ được cây hải đường hơn trăm năm tuổi.

Nhiều nơi trồng hoa hải đường. Song hoa hải đường Đồng Dụ có vẻ đẹp riêng. Đó là bông hoa to, đỏ thắm với cánh hoa lớn, dày và mịn màng ôm lấy nhụy hoa vàng óng. Lá xanh đậm, to bản và dày hơn hải đường nơi khác. Cành nhiều và khỏe, phủ kín quanh thân cây từ gốc đến ngọn. Cũng bởi vậy, hoa hải đường Đồng Dụ nức tiếng gần xa, được nhiều khách từ các tỉnh, thành phố khác tìm mua.

Ông Nguyễn Sinh Hiệp (tổ dân phố Dân Hạnh) là con trai cụ Nguyễn Sinh Súy đã nhiều năm gắn bó với nghề trồng hoa hải đường ở Đồng Dụ. Trong vườn nhà ông Hiệp hiện có khoảng 300 gốc hải đường. Cây mới vài năm tuổi, có cây đã vài chục năm và đặc biệt là cây hải đường cổ thụ hơn trăm năm tuổi – di sản mà cụ Súy luôn xem như báu vật của gia đình.

Theo ông Hiệp, điểm khác biệt của hoa hải đường Đồng Dụ với hải đường ở nơi khác là cách nhân giống. Nếu như ở nơi khác nhân giống hoa hải đường bằng cách giâm cành thì hải đường Đồng Dụ được ươm bằng hạt.

Giâm cành có thể cho hoa nhanh nhưng cây không cao, lá không xanh tốt như ươm hạt. Ươm hạt, sau 2 – 3 năm, nếu chăm sóc tốt thì hải đường ra bói. Để có một cây hải đường đẹp, ít nhất phải mất 5 năm chăm sóc.

Khác với đào, quất chỉ mất vài năm có thể xuất bán, hải đường là loài cây “lấy công làm lãi”.

Hải đường không chơi cây thế mà để cây phát triển tự nhiên. Cây hải đường đẹp phải là cây có cành lá, hoa nụ đều, không dày hay thưa quá, hoa to, mập, lá xanh, có thêm vài lộc non là đẹp nhất. Bởi thế, năm nào người trồng hải đường ở Đồng Dụ cũng phải ươm hạt cho các lứa hải đường kế tiếp để có cây hoa đẹp cung cấp ra thị trường dịp Tết Nguyên đán.

Không chỉ dài ngày, chăm hải đường cũng lắm công phu. Cây ưa mát, ẩm nhưng rất sợ úng, chỉ cần thoát nước kém là thối rễ, chết cây. Hằng năm bắt buộc phải mua đất mới đổ vào gốc một lần…

Khác với hoa đào có thể cho thuê gốc chơi trong ngày Tết rồi lấy về “hồi xuân”, hoa hải đường thường được bán đứt. Bởi thế, hải đường cũng kén người chơi. Có thời điểm, hải đường được săn lùng, giá cao, nhưng vài năm trở lại đây, nhiều người chơi hoa chuyển sang đào cảnh, quất cảnh vì dễ mua, dễ chơi.

Bên cạnh đó, do tốc độ đô thị hóa nhanh nên hiện nay việc tiêu thoát nước tại khu vực kém hơn, việc trồng hải đường cũng bị ảnh hưởng. Bởi vậy, hiện nay nhiều hộ dân Đồng Dụ thu hẹp diện tích hải đường, chuyển sang trồng các loại cây cho thu nhập nhanh hơn.

Tuy còn những khó khăn song ông Hiệp vẫn chọn gắn bó với hoa hải đường. Gia đình ông chọn cách “lấy ngắn nuôi dài”, dành một phần diện tích trồng cây chỉ để cắt cành bán dịp Tết cho những người yêu hoa. Phần còn lại vẫn kiên trì chăm sóc những gốc hải đường lâu năm, giữ nguồn giống tốt và giữ nghề cho mai sau.

Theo thông tin từ UBND phường An Dương, cùng với nghề trồng đào, quất cảnh, nghề trồng hoa hải đường đã góp phần xây dựng thương hiệu làng nghề trồng hoa, cây cảnh Đồng Dụ, giúp người dân nâng cao thu nhập.

Trong điều kiện đô thị hóa ngày càng nhanh như hiện nay, địa phương đang, sẽ triển khai các giải pháp để bảo tồn, phát huy giá trị làng nghề, trong đó có hoa hải đường. Giữ giống hoa hải đường không đơn thuần là làm kinh tế, còn là giữ truyền thống văn hóa của làng nghề.

Những ngày cuối năm 2025, làng hoa Đồng Dụ chuẩn bị bước vào vụ Tết và hải đường vẫn giữ được thị trường riêng. Theo ông Hiệp, đã có những khách hàng đến xem và đặt mua hoa hải đường cho Tết Nguyên đán 2026.

MINH CHÂM – BÁO HP

Nguồn tin: https://baohaiphong.vn/giu-sac-hai-duong-dong-du-529899.html