Tại thành phố Hải Phòng – trung tâm kinh tế, cảng biển lớn nhất miền Bắc – định hướng chiến lược ấy đang được hiện thực hóa rõ nét thông qua việc phát triển đồng bộ 5 loại hình giao thông gồm: đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, đường biển và hàng không. Không chỉ tạo động lực tăng trưởng cho công nghiệp, thương mại và dịch vụ, hệ thống giao thông đa phương thức còn mở ra không gian phát triển mới cho khu vực kinh tế tập thể, đặc biệt là các hợp tác xã (HTX), góp phần khẳng định tính đúng đắn trong đường lối phát triển kinh tế của Đảng.

Đây cũng là minh chứng sinh động phản bác những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch khi cho rằng kinh tế tập thể đã “lỗi thời”, “không còn phù hợp với cơ chế thị trường” hay “không có khả năng cạnh tranh trong hội nhập quốc tế”. Thực tế tại Hải Phòng cho thấy, khi được định hướng đúng đắn, tạo điều kiện về hạ tầng, cơ chế chính sách và môi trường phát triển thuận lợi, khu vực HTX hoàn toàn có thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế hiện đại.

Hạ tầng giao thông đa phương thức – “xương sống” của tăng trưởng

Những năm gần đây, Hải Phòng vươn lên mạnh mẽ, trở thành cực tăng trưởng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Một trong những yếu tố then chốt tạo nên bước chuyển mình đó chính là việc đầu tư bài bản, đồng bộ hệ thống giao thông.

Đối với giao thông đường bộ, Hải Phòng đã hình thành mạng lưới kết nối liên hoàn giữa các khu công nghiệp, cảng biển và các tỉnh, thành phố trong khu vực. Các tuyến đường huyết mạch như cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, Quốc lộ 5, Quốc lộ 10, Quốc lộ 353, đường Đình Vũ, đường Bùi Viện, tuyến Đông – Tây, đường tỉnh 354, 359… tạo nên mạng lưới vận tải thông suốt từ phía Đông sang phía Tây, từ phía Nam lên phía Bắc.

Đặc biệt, tuyến đường ô tô Tân Vũ – Lạch Huyện dài 15,63 km, trong đó có 5,44 km cầu vượt biển – một trong những cây cầu vượt biển dài nhất Việt Nam – đã kết nối trực tiếp khu công nghiệp Đình Vũ với cảng nước sâu Lạch Huyện. Đây không chỉ là công trình giao thông trọng điểm mà còn là biểu tượng cho tầm nhìn chiến lược của Đảng bộ thành phố Hải Phòng trong việc “mở cửa ra biển lớn”, thu hút đầu tư trong và ngoài nước.

Cùng với đó, hàng loạt công trình cầu vượt, nút giao hiện đại như cầu vượt Nguyễn Bỉnh Khiêm, cầu vượt Lê Thánh Tông, cầu vượt Quốc lộ 5 kéo dài, hầm chui ngã tư Thượng Lý… đã kết nối giao thông hình thành mạng lưới giao thông để giao thương hàng hóa xuất nhập khẩu, đưa Hải Phòng trở thành “thành phố của những cây cầu”.

Trong giai đoạn tới, Hải Phòng dự kiến mở rộng thêm từ 12 đến 15 khu công nghiệp mới với tổng diện tích hơn 15.700 ha vào năm 2030, tiêu biểu như KCN Đồ Sơn, Tiên Lãng… Vì vậy, thành phố tiếp tục đầu tư các tuyến đường chiến lược, đặc biệt là tuyến cao tốc ven biển nhằm đáp ứng nhu cầu logistics ngày càng tăng.

Nếu đường bộ là “mạch nối” nội vùng thì hệ thống cảng biển chính là lợi thế cạnh tranh chiến lược mang tầm quốc tế của Hải Phòng. Thành phố hiện sở hữu khoảng 52 bến cảng, lớn nhất miền Bắc. Trong đó, cảng nước sâu Lạch Huyện được xem là “cửa ngõ quốc tế”, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, kết nối trực tiếp với các tuyến hàng hải đi châu Âu, châu Mỹ, châu Á, châu Úc và châu Phi.

Bên cạnh đó, các cảng Đình Vũ, Chùa Vẽ, Greenport… tạo thành cụm cảng đa chức năng phục vụ container, hàng rời, xăng dầu và dịch vụ logistics. Hệ thống cảng này không chỉ phục vụ xuất nhập khẩu cho Hải Phòng mà còn là trung tâm trung chuyển hàng hóa của toàn khu vực phía Bắc.

Về đường sắt, tuyến Hà Nội – Hải Phòng dài 102 km hiện là tuyến vận tải hàng hóa chủ lực kết nối nội địa với cảng biển. Đồng thời, Hải Phòng đang triển khai dự án tuyến đường sắt hiện đại Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng dài khoảng 390 km, tốc độ thiết kế lên tới 160 km/h. Tuyến đường này không chỉ phục vụ vận tải trong nước mà còn mở rộng hành lang kinh tế quốc tế, kết nối với Trung Quốc và các nước trong khu vực.

Song song với đó, thành phố quy hoạch 4 tuyến đường sắt đô thị kết nối nội đô với các khu công nghiệp, cảng biển và sân bay nhằm giảm áp lực cho giao thông đường bộ, nâng cao hiệu quả vận tải hàng hóa và hành khách.

Đối với đường thủy nội địa, Hải Phòng sở hữu mạng lưới sông ngòi dài trên 500 km, chiếm khoảng 40% tổng chiều dài đường thủy nội địa cả nước. Các tuyến sông như sông Cấm, sông Bạch Đằng, sông Thái Bình… kết nối trực tiếp với cảng biển và hệ thống đường bộ, cho phép vận chuyển hàng hóa bằng sà lan trọng tải lớn từ nội địa ra cảng biển và ngược lại. Đây là giải pháp quan trọng giúp giảm tải cho đường bộ, tiết kiệm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đối với giao thông hàng không, Cảng hàng không quốc tế Cát Bi hiện có công suất khoảng 2 triệu hành khách và từ 10.000 đến 14.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Trong thời gian tới, khi nhà ga T2 và hạ tầng cất hạ cánh được hoàn thiện, công suất sân bay dự kiến tăng lên 13 triệu hành khách và khoảng 250.000 tấn hàng hóa vào năm 2030. Điều này, sẽ tạo điều kiện để Hải Phòng mở rộng các tuyến bay quốc tế tới Hàn Quốc, Singapore, Hồng Kông, Đài Loan (Trung Quốc), Thái Lan… đồng thời thúc đẩy logistics hàng không – lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, đặc biệt phù hợp với các sản phẩm nông sản, thủy sản chất lượng cao, đòi hỏi thời gian giao nhận hàng nhanh của các hợp tác xã.

Giao thông tạo “đòn bẩy” cho kinh tế tập thể

Sự kết nối đồng bộ của 5 loại hình giao thông không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nói chung mà còn mở ra cơ hội và không gian phát triển lớn cho khu vực kinh tế tập thể.

Hiện nay, Hải Phòng có khoảng 790 HTX, trong đó, 373 HTX, 88 tổ hợp tác và 1 liên hiệp HTX đang hoạt động hiệu quả cao với hơn 200 nghìn thành viên, gần 13 nghìn lao động. Tổng vốn điều lệ khoảng 240 nghìn tỷ đồng, tổng tài sản ước đạt 400 nghìn tỷ đồng. Bình quân mỗi HTX đạt doanh thu khoảng 4,1 tỷ đồng/năm, lợi nhuận khoảng 700 triệu đồng. Thu nhập bình quân của người lao động trong khu vực kinh tế tập thể đạt khoảng 75 triệu đồng/năm.

Trong số này có 40 HTX chuyên ngành, 22 HTX tham gia Chương trình OCOP, 30 HTX thực hiện liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị và 115 HTX có tổ chức Đảng.

Các sản phẩm như gạo hữu cơ, dưa lưới, rau củ, thủy sản, cá, tôm, bánh chưng, bánh đậu xanh… của HTX không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu sang Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, châu Âu và Hoa Kỳ.

Một số HTX tiêu biểu đã tham gia chuỗi cung ứng quốc tế gồm: HTX Đầu tư phát triển Sông Giá, HTX Nông nghiệp Thụy Hương, HTX Nông nghiệp Thắng Thủy, HTX Công ty Rồng Đen và HTX Nông lâm thủy hải sản Nam Việt….

Nhờ hệ thống giao thông phát triển, thời gian vận chuyển được rút ngắn, chi phí logistics giảm đáng kể, giúp sản phẩm của HTX nâng cao năng lực cạnh tranh. Các HTX tại Vĩnh Bảo, An Lão có thể nhanh chóng đưa hàng hóa tới cảng Lạch Huyện để xuất khẩu bằng đường biển hoặc tới sân bay Cát Bi để vận chuyển bằng đường hàng không đến các thị trường nội địa và quốc tế.

Thuận lợi về giao thông còn giúp hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ. Các HTX không còn hoạt động riêng lẻ mà từng bước trở thành mắt xích trong chuỗi giá trị lớn, liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp để có sản phẩm đưa ra thị trường. Ví dụ rõ nét nhất, hiện nay ở Hải Phòng, nhiều hợp tác xã cung cấp các dịch vụ: thực phẩm, rau củ quả, thức ăn, để chế biến các suất ăn công nghiệp cho hàng chục vạn lao động của các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp, góp phần tạo ra những sản phẩm hoàn chỉnh để xuất khẩu sang các nước.

Theo Sở Công Thương Hải Phòng, châu Á hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Hải Phòng, chiếm hơn 84,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố. Các thị trường chủ lực gồm Hàn Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông và Đài Loan (Trung Quốc). Đây đều là những thị trường có lợi thế kết nối vận tải đường biển thông qua hệ thống cảng Hải Phòng.

Ngoài ra, thị trường châu Mỹ, các HTX và doanh nghiệp chiếm khoảng 7,6% tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố, riêng Hoa Kỳ chiếm 6,76%; thị trường châu Âu chiếm khoảng 4,83%. Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2025 của Hải Phòng đạt trên 30 tỷ USD, tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, nhiều sản phẩm nông sản, thủy sản đông lạnh, sản phẩm OCOP số lượng lớn được xuất khẩu bằng đường biển qua hệ thống cảng Hải Phòng. Trong khi đó, các mặt hàng chế biến, thực phẩm tươi sống hoặc đơn hàng giá trị cao được vận chuyển bằng đường hàng không thông qua hệ thống logistics của Hải Phòng và Hà Nội.

Khẳng định tính đúng đắn trong đường lối của Đảng

Quan điểm của Đảng về phát triển kinh tế tập thể, HTX được thể hiện xuyên suốt trong các nghị quyết, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW năm 2022 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.

Nghị quyết khẳng định phát triển kinh tế tập thể là xu thế tất yếu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; kinh tế tập thể cùng với kinh tế nhà nước ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân.

Đảng chủ trương phát triển HTX theo cơ chế thị trường, thích ứng với hội nhập quốc tế; xây dựng mô hình HTX hoạt động đúng bản chất nhưng vận hành linh hoạt, hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, hỗ trợ phát triển chứ không bao cấp hay làm thay.

Đảng cũng xác định rõ có cơ chế hỗ trợ về vốn, đất đai, tín dụng, đào tạo nhân lực, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại… nhằm tạo điều kiện để HTX phát triển bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân và các xã viên hợp tác xã.

Thực tiễn tại Hải Phòng là minh chứng rõ nét nhất cho tính đúng đắn của những chủ trương đó.

Các thế lực thù địch thường xuyên xuyên tạc rằng mô hình HTX “không hiệu quả”, “đi ngược quy luật thị trường”, “kìm hãm sự phát triển của kinh tế tư nhân”… Tuy nhiên, thực tế cho thấy các HTX tại Hải Phòng đang hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự chủ, tự chịu trách nhiệm, cạnh tranh bình đẳng trên thị trường và ngày càng hội nhập sâu rộng với kinh tế quốc tế.

Không ít HTX đã chủ động đầu tư công nghệ, xây dựng thương hiệu, ứng dụng chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, liên kết với doanh nghiệp lớn và tham gia xuất khẩu. Điều đó chứng minh HTX hiện đại hoàn toàn không phải mô hình bao cấp cũ, mà là một tổ chức kinh tế năng động, thích ứng linh hoạt với cơ chế thị trường.

Một luận điệu sai trái khác cho rằng kinh tế tập thể chỉ tồn tại hình thức, không mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Song tại Hải Phòng, hàng trăm nghìn thành viên HTX đang có việc làm ổn định, thu nhập được cải thiện rõ rệt. Các HTX không chỉ giúp nông dân nâng cao giá trị sản phẩm mà còn hỗ trợ tiếp cận khoa học công nghệ, mở rộng thị trường và giảm rủi ro trong sản xuất.

Thực tế đó cho thấy kinh tế tập thể không đối lập với kinh tế thị trường mà ngược lại, đang trở thành công cụ quan trọng để tổ chức lại sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh của hợp tác xã trong bối cảnh hội nhập.

Có thể nói, việc Hải Phòng phát triển đồng bộ 5 loại hình giao thông không phải là sự phát triển tự phát mà là kết quả của quá trình triển khai hoạch định chiến lược bài bản, bám sát chủ trương của Trung ương Đảng về phát triển hạ tầng và kinh tế tập thể.

Đảng bộ Hải Phòng qua các kỳ Đại hội đều xác định rõ: Hạ tầng phải đi trước một bước để tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội. Thực tế cho thấy, khi hệ thống giao thông được đầu tư đồng bộ, dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước tăng mạnh, kéo theo sự phát triển của công nghiệp, thương mại, dịch vụ và kinh tế tập thể.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng hiện nay, kinh tế tập thể không chỉ là “bệ đỡ” cho người dân, các thành viên hợp tác xã mà còn là một trong những thành phần kinh tế quan trọng góp phần bảo đảm phát triển bền vững, ổn định xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Việc gắn phát triển HTX với hạ tầng giao thông giúp giảm chi phí vận tải, tăng khả năng tiếp cận thị trường, thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Đáng chú ý, sự phát triển của hệ thống giao thông tại Hải Phòng không chỉ phục vụ các khu công nghiệp hay doanh nghiệp lớn mà còn lan tỏa tới các vùng nông thôn, tạo cơ hội để người dân và HTX tiếp cận thị trường, dịch vụ và việc làm. Đây chính là minh chứng sinh động cho mục tiêu phát triển bao trùm mà Đảng luôn hướng tới – không để ai bị bỏ lại phía sau.

Sự phát triển của hệ thống HTX tại Hải Phòng cũng là một trong những minh chứng cho sự lớn mạnh của hệ thống HTX của Việt Nam. Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đã thể hiện vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tập thể và các hợp tác xã (HTX) trên cả nước. Theo Nghị quyết số 20-NQ/TW năm 2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Liên minh HTX Việt Nam được xác định là tổ chức đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức kinh tế tập thể; là “cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với thành phần kinh tế tập thể”, đồng thời giữ vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế tập thể.

Trên phạm vi cả nước, Liên minh HTX Việt Nam đã thực hiện xuất sắc vai trò tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể; hỗ trợ thành lập mới HTX; tư vấn tổ chức lại mô hình hoạt động; đào tạo nguồn nhân lực; hỗ trợ xúc tiến thương mại, chuyển đổi số và kết nối thị trường cho các HTX. Đồng thời, hệ thống Liên minh HTX còn tham gia phản biện chính sách, đề xuất cơ chế hỗ trợ về vốn, tín dụng, đất đai và khoa học công nghệ nhằm giúp HTX phát triển bền vững trong cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế.

Đặc biệt, vai trò của Liên minh HTX Việt Nam càng trở nên rõ nét trong bối cảnh nhiều thế lực thù địch xuyên tạc về kinh tế tập thể. Thực tiễn phát triển của hàng chục nghìn HTX trên cả nước cho thấy khu vực kinh tế tập thể đang từng bước đổi mới mạnh mẽ, hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự chủ, cạnh tranh bình đẳng và tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Điều này cũng khẳng định tính đúng đắn trong chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tập thể trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đối với Hải Phòng, Liên minh Hợp tác xã thành phố Hải Phòng là lực lượng nòng cốt đồng hành cùng sự phát triển của các HTX địa phương. Những năm qua, Liên minh HTX thành phố đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực như hỗ trợ thành lập HTX mới, tư vấn pháp lý, đào tạo kỹ năng quản trị, hỗ trợ chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ sản phẩm cho các HTX; Nhiều hội chợ xúc tiến thương mại, chương trình quảng bá sản phẩm OCOP, kết nối cung cầu được tổ chức thường xuyên, giúp các HTX Hải Phòng mở rộng thị trường trong và ngoài nước.

Thay cho lời kết

Sự kết nối đồng bộ 5 loại hình giao thông tại Hải Phòng đang tạo nên một “hệ sinh thái hạ tầng” hiện đại, mở ra không gian phát triển mới cho khu vực kinh tế tập thể.

Từ những cánh đồng, ao nuôi hay cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, ngày nay nhiều HTX đã từng bước mở rộng quy mô, xây dựng thương hiệu, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và tiếp cận những thị trường khó tính trên thế giới.

Thành công của Hải Phòng không chỉ là câu chuyện riêng của một địa phương mà còn là minh chứng thuyết phục cho tính đúng đắn trong tư duy phát triển của Đảng: lấy hạ tầng làm nền tảng, lấy con người làm trung tâm, lấy kinh tế tập thể làm một trong những động lực quan trọng để phát triển bền vững.

Trong tương lai, khi các dự án giao thông tiếp tục được hoàn thiện, Hải Phòng hoàn toàn có thể trở thành trung tâm logistics quốc tế, đồng thời là hình mẫu về phát triển kinh tế tập thể gắn với hạ tầng hiện đại – một hướng đi đầy triển vọng trong kỷ nguyên hội nhập và vươn mình của dân tộc.

Vũ Trang  – Thanh Huyền

Bài dự thi cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ hai, năm 2026

Nguồn tin: https://vnbusiness.vn/ha-tang-da-phuong-thuc-tao-don-bay-cho-kinh-te-tap-the-hai-phong.html